Thật là thiếu sót nếu các bạn không ” Tự học ngôn ngữ lập trình Python từ cơ bản đến nâng cao !” ngay bây giờ. Hiện tại kỹ thuật viên lập trình đang là nghề ” HOT NHẤT “ thường có mức lương khá cao từ trung bình có thể 20 triệu, thậm chí kỹ thuật lập trình giỏi xuất sắc lên tới hơn 100 triệu là chuyện bình thường! Vậy còn chờ gì nữa mà không học ngôn ngữ lập trình Python ” NGAY VÀ LUÔN NÀO ANH EM!”

• Các đề ôn thi để chuẩn bị thi Cấp Huyện thì các em vào đường dẫn phía dưới để tham khảo giúp thầy nhé!
  1. 1. Giải đề 1 và đáp án thi Học sinh giỏi tin học Python C++ THCS có tài liệu ôn thi
     2. Giải đề 2 và đáp án thi Học sinh giỏi tin học Python C++ THCS có tài liệu ôn thi
     3. Giải đề 3 thi học sinh giỏi tin học lập trình Python có đáp án
     4. Giải đề 4 ôn thi học sinh giỏi Tin Học THCS lập trình Python
     5. Giải đề 5 và đáp án thi HSG Tin Python có số Pell.
     6. Giải đề 6 và đáp án bồi dưỡng học sinh giỏi tin 10 có số Armstrong
     7. Giải đề 7 và đáp án  thi học sinh giỏi tin học 10 Python có số Collatz
• Các đề thi ở cấp huyện cần luyện tập nâng cao:
  1. 1. Kỳ thi học sinh giỏi tin học cấp thành phố Mỹ Tho năm 2022 – 2023 có đáp án
     2. Kỳ thi học sinh giỏi tin học ở Huyện Gò Công Đông năm 2022 -2023 có đáp án

Top 10 ngôn ngữ lập trình có mức lương cao và sử dụng nhiều nhất thế giới?

• Hiện tại Python là ngôn ngữ lập trình đời mới bởi vì ngôn ngữ lập trình Python dễ học hơn nhiều so với lập trình Pascal và lập trình C++
• Cho nên ngôn ngữ lập trình Python đã và đang chiếm lĩnh mức lương cao hàng đầu thế giới.
• Mặc dù Python là đứa con sinh sau đẻ muộn nhưng ngôn ngữ lập trình Python đang không ngừng phát triển đã và đang vực mặt các đàn anh ra đời trước đứng xếp thứ top 1 trên thế giới năm 2/2025 về sự lựa chọn.
• Nguồn: https://www.tiobe.com/tiobe-index/

• Để nói lên Python đang là ngôn ngữ lập trình được các chuyên gia lựa chọn hàng đầu thế giới.
• Mình sẽ cố gắng viết cho các bạn thật dễ hiểu nhất có thể nhé!
• Vì đây là mình viết bằng ngôn ngữ bằng Tiếng Việt cho các bạn dễ hiểu.

Ngôn ngữ lập trình Python là gì?

Python là một ngôn ngữ lập trình bậc cao, thông dịch, và đa mục đích. Nó được tạo ra bởi Guido van Rossum và ra mắt lần đầu tiên vào năm 1991. Python nổi bật với cú pháp đơn giản, dễ đọc, dễ học, giúp lập trình viên tập trung vào giải quyết vấn đề dễ dàng hơn.

Đặc điểm chính của Python:

• Dễ đọc, dễ viết: Cú pháp gần gũi với ngôn ngữ tự nhiên.
• Đa nền tảng: Chạy được trên Windows, macOS, Linux,…
• Hỗ trợ lập trình đa phong cách: Hướng đối tượng, lập trình hàm, lập trình thủ tục.
• Thư viện phong phú: Có sẵn nhiều thư viện mạnh mẽ phục vụ cho khoa học dữ liệu, AI, web, tự động hóa,…
• Cộng đồng lớn: Rất nhiều tài liệu, khóa học và diễn đàn hỗ trợ.

Python dùng để làm gì?

• Phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) & Học máy (Machine Learning)
• Phân tích và xử lý dữ liệu lớn (Big Data)
• Phát triển web (Django, Flask, FastAPI,…)
• Tự động hóa tác vụ (quét dữ liệu, thao tác file, gửi email,…)
• Viết ứng dụng di động (Kivy, BeeWare)
• Phát triển trò chơi (Pygame)

Nếu bạn muốn học lập trình Python, đây là lộ trình phù hợp cho người mới bắt đầu:

Cài đặt phần mềm lập trình Python bao gồm:

• PyCharm EDU là phần mềm lập trình dễ sử dụng nhất mà ở Việt Nam mình đang sử dụng trong thi cấp huyện và cấp tỉnh các bạn có thể tải phần mềm ở phần bên dưới! Tải đường dẫn tốc độ cao Google Driver ! Các bạn nào không biết có thể liên hệ mình ngay qua số điện thoại 093.717.9278 ( gặp Tấn Dân cử nhân công nghệ thông tin)

• Phiên bản dành cho Windows 10 và Windows 11:

• Phiên bản dành cho Windows 7:

✅ Làm quen với cú pháp cơ bản (biến, kiểu dữ liệu, toán tử)
✅ Viết chương trình đơn giản (in dòng chữ, nhập dữ liệu từ bàn phím)

2. Kiến thức cơ bản

✅ Cấu trúc điều kiện (if...else)
✅ Vòng lặp (for, while)
✅ Hàm (def, return)
✅ Danh sách, tuple, dictionary

✍️ Bài tập thực hành:

• Làm thực hành100 bài tập cơ bản từ thấp đến cao.
• Tạo một danh sách số chẵn từ 1 đến 100

Bài 1: các kiểu dữ liệu trong python là gì?

• Kiểu int: Kiểu số nguyên
• Ví dụ: 123, -104
• Kiểu float: Kiểu số thực
• Ví dụ: 5.2, -7.3
• Kiểu str: Kiểu chuỗi, để trong nháy đôi hoặc nháy đơn
• Ví dụ: “Tin học”, ‘ABc’
• Kiểu bool: Kiểu luận lý, để lưu True hoặc False
• Ví dụ 1: t1=True
• Ví dụ 2: t2=False

Bài 2: cách sử dụng biến trong python:

• Trong Python một biến không cần khai báo kiểu dữ liệu,
• khi ta gán giá trị thì tự động Python sẽ nội suy ra kiểu dữ liệu của biến. Như vậy một biến có thể có nhiều kiểu dữ liệu tùy thuộc vào giá trị mà ta gán.
• Ví dụ như:
  • x=30
  • name = “Lê Tèo“
  • a = b = c = 1996
  • name, age, male = “Lê Tèo”, 22 , True
• Các biến được cho dễ dàng như:
• Ví dụ 1:
  • x=5
  • print(x+2)
• Ví dụ 2:
  • x= ‘ Teo‘
  • print(‘ Lê ‘ +x)
• Ví dụ 3:
  • x=True
  • print(x)
• Ví dụ 4:
  • x=5.5
  • print(x+1)

Bài 3: cách nào để ghi chú lệnh trong Python?

• Cách 1: Trong Python dùng dấu # để cho phép ta ghi chú 1 dòng:

• Cách 2: Để ghi chú nhiều dòng lệnh, ta dùng “”” “”” (3 cặp nháy đôi)  hoặc ”’ ”'(3 cặp nháy đơn)

Bài 4: cách nào để sử dụng toán tử thường dùng trong Python?

• Trong ngôn ngữ lập trình python luôn sử dụng các toán tử ví dụ như: cộng, trừ, nhân, chia, chia lấy phần hết, chia lấy phần dư,… để nói lên tóm tắt cho dễ sử dụng trong quá trình lập trình

1. Toán tử số học cơ bản trong python:

Ví dụ 1: Phép cộng (+)

Nhập số thứ nhất: 12
Nhập số thứ hai: 4.9

Kết quả:
Tổng = 16.9

a = float(input("Nhập số thứ nhất: "))
b = float(input("Nhập số thứ hai: "))

tong = a + b

print("Tổng =", tong)

Ví dụ 2: Phép trừ (-)

a = 3.98
b = 4

Kết quả:

Hiệu = -0.02

a = float(input("Nhập a: "))
b = float(input("Nhập b: "))

hieu = a - b

print("Hiệu =", hieu)

Ví dụ 3: Phép trừ (-)

a = 2
b = 3.4

Kết quả:

Tích = 6.8

a = float(input("Nhập a: "))
b = float(input("Nhập b: "))

tich = a * b

print("Tích =", tich)

Ví dụ 4: Phép chia (/)

a = 9
b = 2

Kết quả:

Thương = 4.5

a = float(input("Nhập a: "))
b = float(input("Nhập b: "))

thuong = a / b

print("Thương =", thuong)

Ví dụ 5: Chia lấy phần nguyên (//)

9 // 2

Kết quả:

Phần nguyên = 4

a = int(input("Nhập a: "))
b = int(input("Nhập b: "))

print(a // b)

Ví dụ 6: Chia lấy phần dư (%)

9 % 2

Kết quả: 1

a = int(input("Nhập a: "))
b = int(input("Nhập b: "))

print(a % b)

Ví dụ 7: Lũy thừa (**)

3 ** 4

Kết quả: 81

a = int(input("Nhập cơ số: "))
b = int(input("Nhập số mũ: "))

print(a ** b)

Ví dụ 8: Máy tính đơn giản

a = 10
b = 3

Kết quả:

Cộng: 13
Trừ : 7
Nhân: 30
Chia: 3.3333333333333335

a = float(input("Nhập số thứ nhất: "))
b = float(input("Nhập số thứ hai: "))

print("Cộng:", a + b)
print("Trừ :", a - b)
print("Nhân:", a * b)
print("Chia:", a / b)

Ví dụ 9: Tính diện tích hình chữ nhật

Dài = 8
Rộng = 5

Kết quả:

Diện tích = 40

dai = float(input("Chiều dài: "))
rong = float(input("Chiều rộng: "))

dien_tich = dai * rong

print("Diện tích =", dien_tich)

Ví dụ 10: Tính chu vi hình chữ nhật

Dài=8

Rộng=5

Kết quả:

Chu vi = 26

dai = float(input("Chiều dài: "))
rong = float(input("Chiều rộng: "))

chu_vi = (dai + rong) * 2

print("Chu vi =", chu_vi)

Ví dụ 11: Tính tuổi

Nhập năm sinh: 2008
Nhập năm hiện tại: 2026

Kết quả:

Bạn 18 tuổi

nam_sinh = int(input("Nhập năm sinh: "))
nam_hien_tai = int(input("Nhập năm hiện tại: "))

tuoi = nam_hien_tai - nam_sinh

print("Bạn", tuoi, "tuổi")

​Ví dụ 12: Đổi giờ sang phút

Giờ = 2
Kết quả:

120.0

gio = float(input("Nhập số giờ: "))

phut = gio * 60

print(phut)

Ví dụ 13: Đổi phút sang giờ

Phút = 120

Kết quả:

2.0

phut = int(input("Nhập số phút: "))

gio = phut / 60

print(gio)

Ví dụ 14: Đếm số hộp

Số sách = 57
Mỗi hộp chứa = 8 quyển

Kết quả:

Hộp đầy: 7
Sách dư: 1

sach = 57
moi_hop = 8

hop_day = sach // moi_hop
du = sach % moi_hop

print("Hộp đầy:", hop_day)
print("Sách dư:", du)

Ví dụ 15:Tính bình phương và lập phương

Số = 3

Kết quả:

Bình phương = 9
Lập phương = 27

a = int(input("Nhập số: "))

print("Bình phương =", a ** 2)
print("Lập phương =", a ** 3)

Ví dụ 16: Tính điểm trung bình

Toán = 8
Lý = 7
Hóa = 9

Kết quả:

Điểm trung bình = 8.0

toan = float(input("Toán: "))
ly = float(input("Lý: "))
hoa = float(input("Hóa: "))

dtb = (toan + ly + hoa) / 3

print("Điểm trung bình =", dtb)

2. Toán tử gán trong python:

Toán tử = (Phép gán)

Ví dụ 1: Gán tuổi

Tuổi = 18

Kết quả:

Tuổi của bạn = 18

tuoi = 18

print("Tuổi của bạn =", tuoi)

Ví dụ 2: Gán tên

Tên = An

Kết quả:

Tên của bạn = An

Ví dụ 2: Gán tên

Ten="An"
print("Tên của bạn =",Ten)

Ví dụ 3: Tính điểm trung bình

Toán = 8

Lý = 7

Hóa = 9

Kết quả:

Điểm trung bình = 8.0

toan = float(input("Toán: "))
ly = float(input("Lý: "))
hoa = float(input("Hóa: "))

dtb = (toan + ly + hoa) / 3

print("Điểm trung bình =", dtb)

Toán tử += (Cộng và gán)

Ví dụ 4: Cộng thêm tiền

Ban đầu = 500000

Nạp thêm = 200000

Kết quả:

Số tiền = 700000

tien = int(input("Số tiền ban đầu: "))
nap = int(input("Nạp thêm: "))

tien += nap

print("Số tiền =", tien)

Ví dụ 5: Cộng thêm tuổi

Tuổi = 16

Sau 1 năm

Kết quả:

Tuổi = 17

tuoi = int(input("Tuổi hiện tại: "))

tuoi += 1

print("Tuổi sau 1 năm =", tuoi)

Ví dụ 6: Cộng thêm số lượng

Có = 12 quyển

Mua thêm = 8 quyển

Kết quả:

Tổng số quyển = 20

sach = int(input("Số quyển hiện có: "))
mua = int(input("Mua thêm: "))

sach += mua

print("Tổng số quyển =", sach)

Ví dụ 7: Trừ tiền đã mua

Có = 1000000

Mua hàng = 350000

Kết quả:

Còn lại = 650000

tien = int(input("Số tiền hiện có: "))
mua = int(input("Tiền mua hàng: "))

tien -= mua

print("Còn lại =", tien)

Ví dụ 8: Giảm số lượng sản phẩm

Kho = 80

Đã bán = 25

Kết quả:

Còn lại = 55

kho = int(input("Số sản phẩm trong kho: "))
ban = int(input("Đã bán: "))

kho -= ban

print("Còn lại =", kho)

Ví dụ 9: Trừ điểm

Điểm = 10

Bị trừ = 2

Kết quả:

Điểm còn lại = 8

diem = int(input("Điểm ban đầu: "))
tru = int(input("Điểm bị trừ: "))

diem -= tru

print("Điểm còn lại =", diem)

Ví dụ 10: Nhân đôi số lượng

Có = 15

Nhân đôi

Kết quả:

Số lượng = 30

so_luong = int(input("Số lượng: "))

so_luong *= 2

print("Số lượng =", so_luong)

Ví dụ 11: Tính tiền mua hàng

Giá = 25000

Số lượng = 4

Kết quả:

Thành tiền = 100000

gia = int(input("Giá một sản phẩm: "))
so_luong = int(input("Số lượng: "))

gia *= so_luong

print("Thành tiền =", gia)

Ví dụ 12: Tăng diện tích

Diện tích = 50

Gấp 3 lần

Kết quả:

Diện tích mới = 150

dien_tich = int(input("Diện tích ban đầu: "))

dien_tich *= 3

print("Diện tích mới =", dien_tich)

diem = int(input("Điểm ban đầu: "))
tru = int(input("Điểm bị trừ: "))

diem -= tru

print("Điểm còn lại =", diem)

​

3. Toán tử trong so sánh của python:

4. Toán tử logic trong python:

Bài 5: cách nhập dữ liệu từ bàn phím vào python như thế nào?

1) Hàm input() nhập và xuất ra print():

• Trong Python để nhập liệu từ bàn phím ta dùng hàm input().
• Giá trị nhập vào của hàm input() thường là kiểu chuỗi, do đó ta cần chuyển kiểu nếu như muốn lưu trữ giá trị nhập vào không phải kiểu chuỗi.
  • print(“Nhập họ tên:”)
  • s=input()
    print(“Xin chào:”,s)

2) Hàm kiểu số nguyên int() và kiểu số thực float():

1. Muốn đưa về số int

• print(“Nhập vào một số nguyên:”)
  x=int(input())
  print(“x+2:”,x+2)

  2. Muốn đưa về số float

• x=float(input(“Nhập vào một số thực:”))
  print(“x+3:”,x+3)

3. Nhập 1 số nguyên

• print(“Nhập vào một số nguyên:”)
  x=int(input())
  print(“x+2:”,x+2)

4. Nhập 2 số nguyên trên 1 dòng

• print(“Nhập vào hai số nguyên trên 1 dòng:”)
  x, y=map(int,input().split())
  print(“x+2:”,x+2)
• print(“y*2:”,y*2)

Bài 6: cách xuất dữ liệu ra màn hình trong python là sao?

1. Xuất ra nhiều nội dung cho nhiều biến:

• Thông thường, hàm print(“Nội dung 1”, “nội dung 2”) sẽ in các chuỗi, biến bên trong cặp dấu ngoặc trên 1 dòng (giống như lệnh writeln trong pascal)
• s=input(“Nhập họ tên:”)
  print(“Xin chào:”,s)
• Nếu ta muốn in ra màn hình như lệnh write trong pascal thì thêm tham số end=“” ở  cuối.
  • Vd: print(“Xin chào:”, s, end=“”)
• Lệnh print(‘a’*10) sẽ in 10 chữ a ra màn hình

2. Dùng lệnh sep=”” để xuất ra giá trị sát vô không khoảng cách:

• Phân cách giữa các giá trị trong print()Vd:x,y,z=1,2,3print(x,y,z) # sau khi in ra có 1 khoảng cách là:  1  2  3x,y,z=1,2,3print(x,y,z, sep=“”) # sau khi in ra sát vô không có khoảng cách là: 123

3. Xuất ra có định dạng bao nhiêu số thập phân ( xuất ra số dư ):

• Định dạng số thập phân
• x=123.426
• print(“%0.2f”%x) à 123.43  # nếu mình nhập số 2 thì ra 2 số dư
• print(“%0.1f”%x) à 123.4  # nếu mình nhập số 1 thì ra 1 số dư

Bài 7: cách dùng câu lệnh if  ( nếu ) trong python như thế nào?

• if ( điều kiện đúng hoặc sai):
  • chạy tiếp điều kiện đúng theo yêu cầu của bài

Chú ý: nếu điều kiện đúng sẽ chạy thực thi lệnh câu trong if, còn nếu điều kiện sai sẽ không chạy

Ví dụ 1:

• dòng 1 nhập điểm trung bình kiểu số thực:
• dòng 2 nếu điểm trung bình lớn hơn bằng 5
  • nếu điều kiện đúng thì in ra:
    • Bạn đã đậu!
    • Hú hồn!
  • nếu điều kiện sai ( ví dụ: dtb mình nhập là 3) sẽ không làm 2 câu lệnh bên dưới.

Ví dụ 2:

1. x = int(input(“Nhập một số: “))
2. if x> 0:
3.   print(x, “là số dương.”)
4. print(“Cám ơn bạn đã sử dụng app!”)

Bài 8: dùng câu lệnh if else ( nếu thì ) trong python cách nào?

• dtb=float(input(“Nhập điểm trung bình:”))
• if dtb>=5:
  • print(“Bạn đã Đậu”)
  • print(“Hú hồn!”)
• else:
  • print(“Chúc bạn may mắn lần sau”)
  • print(“Đi phụ hồ nhé!”)
  • print(“Hẹn gặp lại!”)
• Giải thích:  nếu ta nhập điểm trung bình >=5 thì in 2 câu lệnh “bạn đã đậu ” và ” Hú hồn!” còn ngược lại <5 thì in 3 câu lệnh bên dưới.

Bài 9: dùng câu lệnh if else lòng nhau trong python cách nào?

• num = float(input(“Nhập một số: “))
• if num >= 0:
  • if num == 0:
    • print(“Số Không”)
  • else:
    • print(“Số dương”)
• else:
  • print(“Số âm”)
• Giải thích: nhập một số vô, nếu số đó >=0 thì chạy câu lệnh đúng trong if là nếu số =0 thì in ra ” Số Không” còn ngược lại in ra ” Số dương”. Còn ngược lại nếu số <0 thì in ra “Số âm”.

Bài 10: cách dùng if – elif (nếu – ngược lại ) trong python làm thế nào?

• dtb=float(input(“Nhập điểm trung bình:”))
• if dtb>=8:
  • print(“Bạn đạt loại Giỏi”)
• elif dtb>=6.5:
  • print(“Bạn đạt loại Khá”)
• elif dtb>=5:
  • print(“Bạn đạt loại Trung bình”)
  • print(“Hú hồn!”)
• else:
  • print(“Cố gắng ở lần sau nhé!”)
• Giải thích: nhập điểm trung bình kiểu số thực, nếu điểm trung bình >=8 thì in ” Bạn đạt loại Giỏi”, nếu dtb>=6.5 thì in ra ““Bạn đạt loại Khá”, nếu dtb>=5 thì in ra “Bạn đạt loại Trung bình” và “Hú hồn!”, ngược lại tất cả các ý trên thì in ra “Cố gắng ở lần sau nhé!”

Bài 11: Câu lệnh lặp for… range ra sao?

1) Câu lệnh lặp for và cú pháp hàm range:

• Hàm for sử dụng range để định nghĩa vùng dữ liệu lặp và bước lặp
• Cú pháp hàm range(giá trị bắt đầu, giá trị kết thúc, bước chạy)
• Ví dụ 1: cách hoạt động của range:
  • range(10)  0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9
  • range(1, 10)  1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9
  • range(1, 10, 2)  1; 3; 5; 7; 9
  • range(10, 0, -1)  10; 9; 8; 7; 6; 5; 4; 3; 2; 1
  • range(10, 0, -2)  10; 8; 6; 4; 2
  • range(2, 11, 2)  2; 4; 6; 8; 10
• Ví dụ 2: Cách thức chạy của hàm for… range:
  • for n in range(10):
    •   print(n)     –> 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
  • for n in range(1,10):
    •   print(n)    –> 1 2 3 4 5 6 7 8 9
  • for n in range(1,10,2):
    •   print(n)    –>1 3 5 7 9
  • for n in range(10,0,-1):
    •   print(n)    –> 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1
  • for n in range(10,0,-2):
    •   print(n)    –> 10 8 6 4 2
  • for n in range(2,11,2):
    •   print(n)    –> 2 4 6 8 10

1. Hiểu range() bằng cách đơn giản nhất

Ví dụ 1: range(5)

for n in range(5):
    print(n)

Kết quả:

0
1
2
3
4

Giải thích

range(5) tạo ra các số:

0 1 2 3 4

⚠️ Không có số 5.

Có thể nhớ:

range(5) bắt đầu từ 0 và dừng trước 5.

2. range(1, 6)

Ví dụ 2: In các số từ 1 đến 5

for n in range(1, 6):
    print(n)

Kết quả:

1
2
3
4
5

Giải thích

Cú pháp:

range(bắt_đầu, kết_thúc)

Ở đây:

range(1, 6)

• Bắt đầu: 1
• Kết thúc: 6
• Nhưng không lấy 6

Vì vậy:

1 2 3 4 5

👉 Muốn in từ 1 đến 10, viết:

range(1, 11)

3. range(1, 10, 2) – bước nhảy

Ví dụ 3: In các số lẻ từ 1 đến 9

for n in range(1, 10, 2):
    print(n)

Kết quả:

1
3
5
7
9

Giải thích

Cú pháp đầy đủ:

range(bắt_đầu, kết_thúc, bước_nhảy)

Ở đây:

range(1, 10, 2)

Bắt đầu từ 1.

Mỗi lần tăng thêm 2:

1
1 + 2 = 3
3 + 2 = 5
5 + 2 = 7
7 + 2 = 9
9 + 2 = 11 → vượt 10 nên dừng

Vì vậy kết quả:

1 3 5 7 9

4. In số chẵn

Ví dụ 4: In các số chẵn từ 2 đến 10

for n in range(2, 11, 2):
    print(n)

Kết quả:

2
4
6
8
10

Giải thích

Bắt đầu:

2

Mỗi lần tăng 2:

2 → 4 → 6 → 8 → 10

Sau 10:

12

Nhưng 12 không nhỏ hơn 11, nên dừng.

👉 Muốn lấy 10, phải viết:

range(2, 11, 2)

chứ không phải:

range(2, 10, 2)

5. range() chạy ngược

Ví dụ 5: Đếm ngược từ 5 về 1

for n in range(5, 0, -1):
    print(n)

Kết quả:

5
4
3
2
1

Giải thích

Ở đây bước nhảy là:

-1

Nghĩa là mỗi lần giảm 1:

5
5 - 1 = 4
4 - 1 = 3
3 - 1 = 2
2 - 1 = 1
1 - 1 = 0 → dừng

👉 Công thức:

range(5, 0, -1)

có nghĩa là:

Bắt đầu từ 5, giảm 1 mỗi lần và dừng trước 0.

6. Đếm ngược mỗi lần giảm 2

Ví dụ 6

for n in range(10, 0, -2):
    print(n)

Kết quả:

10
8
6
4
2

Giải thích

Mỗi lần giảm 2:

10
10 - 2 = 8
8 - 2 = 6
6 - 2 = 4
4 - 2 = 2
2 - 2 = 0 → dừng

7. Hiểu cách for lấy từng giá trị

Ví dụ 7

for n in range(1, 6):
    print("Xin chao")

Kết quả:

Xin chao
Xin chao
Xin chao
Xin chao
Xin chao

Tại sao?

range(1, 6) có 5 giá trị:

1 2 3 4 5

Vòng for chạy 5 lần.

Nhưng chúng ta không sử dụng giá trị n, mà chỉ yêu cầu:

print("Xin chao")

nên "Xin chao" được in 5 lần.

8. Nhìn thấy giá trị của biến n

Ví dụ 8

for n in range(1, 6):
   print("n =", n)

Kết quả:

n = 1
n = 2
n = 3
n = 4
n = 5

Cách chương trình chạy

Lần 1:

n = 1
print("n =", n)

→

n = 1

Lần 2:

n = 2

→

n = 2

…

Lần 5:

n = 5

→

n = 5

9. Tính tổng từ 1 đến 5

Đây là ví dụ rất quan trọng để bắt đầu ứng dụng for.

Ví dụ 9

Tính:

1 + 2 + 3 + 4 + 5

Code

tong = 0 
for n in range(1, 6):
     tong = tong + n 
print("Tong =", tong)

Kết quả:

Tong = 15

Giải thích từng bước

Ban đầu:

tong = 0

Lần 1:

n = 1
tong = 0 + 1 = 1

Lần 2:

n = 2
tong = 1 + 2 = 3

Lần 3:

n = 3
tong = 3 + 3 = 6

Lần 4:

n = 4
tong = 6 + 4 = 10

Lần 5:

n = 5
tong = 10 + 5 = 15

Cuối cùng:

tong = 15

10. Tính tổng các số chẵn

Ví dụ 10

Tính:

2 + 4 + 6 + 8 + 10

Code

tong = 0 
for n in range(2, 11, 2):
    tong = tong + n 
print("Tong =", tong)

Kết quả:

Tong = 30

Cách chạy

tong = 0

n = 2 → tong = 0 + 2 = 2
n = 4 → tong = 2 + 4 = 6
n = 6 → tong = 6 + 6 = 12
n = 8 → tong = 12 + 8 = 20
n = 10 → tong = 20 + 10 = 30

11. Tính tổng các số lẻ

Ví dụ 11

Tính tổng các số lẻ từ 1 đến 9.

tong = 0 
for n in range(1, 10, 2): 
    tong = tong + n 
print("Tong =", tong)

Kết quả:

Tong = 25

Vì:

1 + 3 + 5 + 7 + 9 = 25

12. In bảng cửu chương

Đây là một ví dụ rất hay để học sinh thấy range() có ứng dụng thực tế.

Ví dụ 12

In bảng cửu chương 5:

for n in range(1, 11): 
    print("5 x", n, "=", 5 * n)

Kết quả:

5 x 1 = 5
5 x 2 = 10
5 x 3 = 15
5 x 4 = 20
5 x 5 = 25
5 x 6 = 30
5 x 7 = 35
5 x 8 = 40
5 x 9 = 45
5 x 10 = 50

Giải thích

n lần lượt nhận:

1 → 2 → 3 → ... → 10

Mỗi lần chương trình thực hiện:

5 * n

13. In các số từ 1 đến 10 và bình phương

Ví dụ 13

for n in range(1, 11):
    print(n, "->", n * n)

Kết quả:

1 -> 1
2 -> 4
3 -> 9
4 -> 16
5 -> 25
6 -> 36
7 -> 49
8 -> 64
9 -> 81
10 -> 100

👉 Đây là bước chuyển từ việc chỉ in số sang xử lý số trong vòng lặp.

14. Đếm từ 10 về 1

Ví dụ 14

for n in range(10, 0, -1):
    print(n)

Kết quả:

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Có thể sử dụng để mô phỏng:

10
9
8
...
3
2
1
START!

Code:

for n in range(10, 0, -1): 
    print(n) 
print("START!")

15. Một ví dụ giúp học sinh tự đoán kết quả

Ví dụ 15

Không chạy máy, hãy đoán kết quả:

for n in range(2, 10, 2): 
    print(n)

Phân tích

Bắt đầu:

2

Mỗi lần cộng 2:

2 → 4 → 6 → 8 → 10

Nhưng 10 không còn nhỏ hơn 10.

Vậy:

2
4
6
8

✅ Đáp án:

2 4 6 8

16. Bài tập tổng hợp

Sau khi học các ví dụ trên, có thể cho học sinh tự làm.

Bài 1

In các số từ 1 đến 20.

for n in range(1, 21): 
   print(n)

Bài 2

In các số chẵn từ 2 đến 20.

for n in range(2, 21, 2): 
    print(n)

Bài 3

In các số lẻ từ 1 đến 19.

for n in range(1, 20, 2): 
   print(n)

Bài 4

Đếm ngược từ 20 về 1.

for n in range(20, 0, -1): 
   print(n)

Bài 5

Tính tổng từ 1 đến 10.

tong = 0 
for n in range(1, 11): 
    tong += n 
print(tong)

Kết quả:

55

⭐ Công thức cần nhớ

Học sinh chỉ cần nhớ 3 dạng quan trọng nhất:

Dạng 1: range(stop)

range(5)

→

0 1 2 3 4

Dạng 2: range(start, stop)

range(1, 6)

→

1 2 3 4 5

Dạng 3: range(start, stop, step)

range(1, 10, 2)

→

1 3 5 7 9

Hoặc:

range(10, 0, -1)

→

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

⭐ Mẹo nhớ cực nhanh

START → STOP → STEP
Bắt đầu → Dừng trước → Bước nhảy

Đặc biệt:

🔴 STOP không bao giờ được lấy.

Ví dụ:

range(1, 10)

không có 10.

range(1, 11)

mới có 10.

• Ví dụ 3:  Tính tổng các 2 số từ m đến n

m,n=map(int,input().split())
tong=0
for i in range(m,n+1):
    tong+=i
print('tổng=',tong)

Bài 12: Cách dùng câu lệnh while (trong khi) làm sao?

• Cú pháp cách dùng hàm while:
  • while (điều kiện của bài):
    • Chạy tiếp tục  khi đúng điều kiện của bài
• Ta có thể kết thúc vòng while bằng cách đưa đưa điều kiện về sai hoặc dùng lệnh break để thoát
• Ví dụ : câu lệnh lặp while
• Viết chương trình yêu cầu nhập vào một số nguyên dương [1..10], nếu nhập sai yêu cầu nhập lại. Khi nhập đúng thì xuất ra bình phương của giá trị mới nhập vào.
• Cách làm 1:

x=0
while x<1 or x>10:
       x=int(input("Nhập một số nguyên x từ 1 đến 10"))
print(pow(x,2))

• Cách làm 2:

x=0
while not (1<=x<=10):
    x=int(input("Nhập một số nguyên x từ 1 đến 10"))
print(x**2)

Ví dụ: 3 tổng các số từ 1 đến số thứ n

n=int(input())
s=0
i=1
while i<=n:
    s+=i
    i+=1
print('tổng=',s)

Bài 13: Hàm sử dụng câu lệnh break (phá vỡ) là gì?

• Hàm break là lệnh đặc biệt dùng để thoát khỏi vòng lặp trực tiếp chứa nó khi đạt được mức yêu cầu nào đó.
• Gặp lệnh break, chương trình sẽ không thực hiện bất cứ lệnh nào bên dưới nó, mà thoát luôn khỏi vòng lặp.
• Ví dụ: Viết chương trình vòng lặp vĩnh cửu cho phép phần mềm chạy liên tục, khi nào hỏi thoát mới thoát phần mềm:

while True:
    a=int(input('nhập giá trị:'))
    print('Giá trị a bạn nhập là=',a)
    s=input('Muốn tiếp tục phần mềm không? nếu nhấn k thoát, nhấn t tiếp tục=')
    if s=='k':
        break
print('hẹn gặp lại nhé!')

Bài 14: Cách dùng câu lệnh continue (tiếp tục) như thế nào?

• Câu lệnh continue là từ khóa đặc biệt dùng để nhảy sớm tới lần lặp kế tiếp,
• Các lệnh bên dưới continue sẽ không được thực thi.
• Lưu ý khác với break, gặp break thì ngừng luôn vòng lặp,
• Gặp continue chỉ dừng lần lặp hiện tại đang dở dang để chuyển qua lần lặp tiếp theo.
• Ví dụ: Tính tổng các số lẻ từ 1->15, ngoại trừ số 3 và số 11

tong=0
for i in range(1,16,2):
    if i==3 or i==11:
        continue
    tong+=i
print(tong)

Bài 15: Cách dùng vòng lặp for và else (ngược lại) ra sao?

• khi ta chạy vòng lặp for , nếu không có điều kiện trong vòng lặp for thì ta dùng else ( ngược lại )
• Ví dụ: Cho dãy số nguyên, nhập thêm số nguyên x. Tìm xem trong dãy số đã cho có x hay không?

a=[2,5,1,3,4]
x=int(input("Nhập số cần tìm"))
for i in range(len(a)):
    if x ==a[i]:
        print ("Có ", x, " ở vị trí ",i)
        break
else:
    print ("Không tìm thấy")

Bài 16: Cách dùng câu lệnh while ( trong khi) và else ( ngược lại) như thế nào?

• Ví dụ: Nhập số nguyên x. Kiểm tra xem x có phải là số nguyên tố không ?

x=int(input("Nhập số nguyên"))
i=2
while i<x:
    if x%i==0:
        break
    i+=1
else:
    print(x, " là số nguyên tố")
if i<x:
    print(x, " Không là số nguyên tố")

Bài 17: Cách sử dụng list ( mảng ) trong python như thế nào?

1)Ta có 4 loại kiểu dữ liệu thường dùng:

• Hàm list( mảng ) trong Python không giới hạn bao nhiêu phần tử.
• Hàm list có thể chứa bất kỳ kiểu dữ liệu nào.
  1. khai báo mảng rỗng:
     • a=[]
  2. Khai báo mảng có các giá trị:
     • a=[2,-3,0,5,1]
  3. Khai báo mảng có 10 phần tử với giá trị  mặc định là 2:
     • a=[2]*10 ( thì trong mảng a có 10 phần tử số 2)
  4. Khai báo mảng có 5 phần tử có giá trị mặc định là k:
     • a=[‘k’]*5 ( thì trong mảng a có chữ k)

2)Cách truy cập các phần tử trong mảng a[index]:

• Ví dụ: a=[2,-3,0,4,-1]
  • print(a[0]) (sẽ in ra số 2)
  • print(a[3]) (sẽ in ra số 4)

3) Cách thay đổi giá trị của một phần tử trong mảng a[vị trí]=số:

• Ví dụ: a=[2,-3,0,4,-1]
  • a[2]=5 ( thì mảng a lúc này trở thành a=[2,-3,5,4,-1]

4) Cách lấy tổng số phần tử của mảng a ta dùng hàm len(a)

• Ví dụ mảng a=[2,-3,0,4,-1,9]
  • print(len(a)) ( thì tổng các phần tử của mảng a  là 6)

5) Cách kiểm tra 1 giá trị nào đó có tồn tại trong mảng a hay không?

• Ví dụ: tìm phần tử x có trong mảng a hay không? Nếu có thì in ra vị trí, nếu không có thì in ” không tồn tại x trong mảng a”

a = ["apple","banana","cherry"]
if "apple" in a:
   print("Yes, 'apple' is in the fruits a")
a = [1,5,4, 7, 6]
x=7
if x in a:
   print('Co', x, 'o vi tri',a.index(x))
else:
   print('Khong ton tai x trong mang a')

6) Cách dùng hàm insert ( chèn thêm ) trong mảng a.

• Muốn chèn thêm một giá trị mới vào vị trí thích hợp ta sử dụng cú pháp
• insert(vị trí muốn chèn, giá trị muốn chèn):
• Ví dụ:
  • a=[1,2,3]
    • print(a)  ( mảng a đang có các giá trị [1,2,3] )
  • a.insert(2,9)  ( chèn thêm giá trị số 9 ở vị trí thứ 2)
    • print(a)  ( mảng a bây giờ sẽ trở thành [1,2,9,3] )
  • a.insert(0,17)
    • print(a)  (vậy mảng a trở thành [17,1,2,9,3])

7) Cách sử dụng phương thức append ( nối thêm) trong mảng a

• Nghĩa là ta thêm giá trị mới ở cuối danh sách:
• Ví dụ:
  • a=[1,2,3]
  • a.append(-113)
  • print(a)  ( thì trong mảng a trở thành [1,2,3,-113])

8) Cách sử dụng phương thức pop trong mảng a

• Nghĩa là xóa giá trị có trong thứ tự index trong danh sách
• Ví dụ:
  • a=[1,3,2,5]
  • a.pop(1)
  • print(a)  ( mảng a giờ trở thành [1,2,5])

9) Cách sử dụng phương thức remove( xóa giá trị ) trong mảng:

• Nghĩa là remove( xóa ) giá trị trong danh sách
• Ví dụ:
  • a=[1,3,2,5,7]
  • a.remove(5)
  • print(a) ( thì mảng a giờ trở thành [1,3,2,7])

10) Cách chạy trong mảng:

print("*"*20)
a=[5,7,2,9,6,3,10,17,16]
for x in a:
    print(x,end=' ')
print()
print('*'*20)
for i in range(len(a)):
    x=a[i]
    print(x,end=' ')
print()
print('*'*20)
for i in range(len(a)-1,-1,-1):
    x=a[i]
    print(x,end=' ')

********************
5 7 2 9 6 3 10 17 16 
********************
5 7 2 9 6 3 10 17 16 
********************
16 17 10 3 6 9 2 7 5

Bài 18:  cách sử dụng chuỗi trong python như thế nào?

• Ví dụ:
  • s1=’Tin học’
  • s2=””” Chào mừng các bạn
    • • đến với môn học
    • Lập trình Python hay và làm cho mình thông minh hơn”””

1 ) Cách truy cập từng giá trị trong chuỗi ví dụ:

• print(s[2]) ( sẽ in ra chữ n)
• print(s[-2]) ( sẽ in ra chữ o)

2 ) Cách dùng hàm len để biết có bao nhiêu ký tự trong chuỗi:

• Ví dụ:
  • s=”Tin hoc”
  • print(len(s)) (trong chuỗi s có 7 phần tử )

3) Cách tìm vị trí chuỗi s1 trong chuỗi s2:

• Hàm find trả về vị trí đầu tiên tìm thấy.
• hàm rfind trả về vị trí cuối cùng tìm thấy.
• Nếu không thấy sẽ trả về -1
• Ví dụ:

s='hello hello hello'
x1=s.find('o')
print(x1)
x2=s.rfind('o')
print(x2)
x3=s.find('x')
print(x3)

4
16
-1

4) Cách tách chuỗi con trong python :

• x = “Hello World!“
• 01234567891011
• print(x[2:]) “llo World!“
• print(x[:2]) “He“
• print(x[:-2]) “Hello Worl“
• print(x[-2:]) “d!“
• print(x[2:-2]) “llo Worl“
• print(x[6:11]) “World“
• x[begin:end]

5) Cách nối chuỗi con trong Python:

• x = “Hello World!“
• y = “123!“
• x =x+y à “Hello World!123“
• Tách chuỗi thành mảng
• Hàm split dùng để tách chuỗi thành mảng các chuỗi con

6) Cách tách chuỗi vào trong mảng:

• Ví dụ: Cho một chuỗi ta tách chuỗi thành mảng

s='sv007;Đèo Thị Đẹt;1/1/1999'
a=s.split(';')
for i in a:
    print(i)

• Kết quả in ra trở thành:

sv007
Đèo Thị Đẹt
1/1/1999

7) Cách duyệt chuỗi trong python:

• Có 3 cách duyệt chuỗi thường dùng nhen các bạn!

x = "Hello World!"
for i in x:
print(i,end='')
print()
for i in range(len(x)):
print(x[i],end='')
print()
for i in range(0,len(x)):
print(x[i],end='')

• kết quả trở thành:

Hello World!
Hello World!
Hello World!

8) Cách chuyển chuỗi sang list và ngược lại:

• x = “Hello World!”
• a=list(x)
• print(a) ( Chương trình in ra là  [‘H’, ‘e’, ‘l’, ‘l’, ‘o’, ‘ ‘, ‘W’, ‘o’, ‘r’, ‘l’, ‘d’, ‘!’] )
• b=””.join(a)
• print(b) ( chương trình in ra Hello World!)

Bài 19: Cách sử dụng hàm con trong python (lập trình hướng đối tượng)

• Viết chương trình hàm con tổng cộng các số nguyên từ số m đến số n

def tongcong(m,n):
    tong=0
    for i in range(m,n+1):
        tong+=i
    return tong
m,n=map(int,input().split())
tong=tongcong(m,n)
print(tong)

• Kết quả ra là:

5 8
26

Bài 20: Cách sử dụng nhập từ tập tin têntậptin.inp và xuất từ tập tin têntậptin.out

import sys
fo="0000.out"
sys.stdin=open(“Tênfile.inp","r")
sys.stdout=open(“Tênfile.out","w")
....
sys.stdin.close()
sys.stdout.close()

Bài 21: bắt lỗi try trong python bằng cách nào?

• Ví dụ: Nhập vào một số nguyên nếu không đúng số nguyên thì nhập lại ( nhập khi nào đúng số nguyên mới được nếu không thôi chương trình kêu nhập hoài tới cháy máy tính mới ngưng)

while True:
try:
x = int(input('Nhập một số nguyên: '))
break
except ValueError:
print(" Đó không phải số nguyên. Làm lại...")

Kết quả:

Nhập một số nguyên: 5.6
 Đó không phải số nguyên.  Làm lại...
Nhập một số nguyên: 5

Vậy là xong 21 bài viết mỏi cả 2 tay quá rồi ! các anh em nào muốn học Python online nhớ “LIÊN HỆ MÌNH NGAY ” 0937.179.278 (gặp Tấn Dân ) ủng hộ mình nhé !

Châu Á trong đó có Việt Nam đang chuyển mình hướng tới xã hội 5.0 là gì?

Tải Ngay Giáo trình tài liệu tự học Python tiếng việt từ cơ bản đến nâng cao tập tin PDF :

• Các bạn có thể tải ngay giáo trình tài liệu tự học Python bằng tiếng việt để các bạn có thể tự học tại nhà tập tin PDF

• Hoặc bạn cũng có thể sử dụng tập tin PowerPoint cho dễ xem nhé !

• Nếu có vấn đề gì không hiểu hãy liên hệ ngay mình, mình sẽ hướng dẫn tận tình cho bạn nhé!

Nếu bạn thấy hay ! xin bạn 1 phút ! vui lòng đánh giá 5 sao cho trang website của chúng tôi ! để có động lực làm thêm nhiều bài hay nữa ! cảm ơn quý khách nhé !

Miễn phí 10% khóa học online “Hãy đăng ký ngay !” còn lại chỉ 3 bạn

• Qua đường dây nóng hỏi: 093.717.9278 ( Gặp Thầy Tấn Dân Cử Nhân Công Nghệ Thông Tin)
• Thầy chuyên bồi dưỡng môn tin học thi học sinh giỏi cấp huyện và cấp tỉnh.

Trung tâm tin học Tấn Dân

• Hotline: 093.717.9278 ( Gặp Tấn Dân Cử Nhân Công Nghệ Thông Tin)
• Website: vitinhtandan.com
• Email: vitinhtandan@gmail.com